Học đại học nhưng quá trình học, kiểm tra, đánh giá kết quả vẫn còn mang tÃnh hình thức, không khác gì “học sinh cấp 4”.
Nhiều lớp học có tới hà ng trăm sinh viên, gây khó khăn cho sự tương tác giữa thầy và trò – Ảnh: Đà o Ngọc Thạch
Chỉ kiểm tra kiến thức kiểu thuộc lòng
Hiện nay, đa số các trường ĐH, CĐ chỉ sử dụng hình thức thi viết để kiểm tra, đánh giá sinh viên (SV). Một số môn về thiết kế, kiến trúc, kỹ thuật thì được giảng viên cho là m bà i tập lớn.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn, Phó trưởng phòng Đà o tạo Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, cho rằng nhiều giảng viên vẫn ra đề thi theo kiểu kiểm tra việc nhớ kiến thức của SV. Với những đề dạng nà y, SV dễ dà ng có thể đạt điểm cao nếu ghi chép bà i giảng đầy đủ, học thuộc và là m bà i đúng với nội dung bà i giảng đó.
Ngay các SV cũng nhận xét tương tự. D.H, học năm thứ 3 ngà nh sư phạm vật lý Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, nói: “Thú thực, có những môn học sau khi là m bà i thi xong em chẳng còn nhớ gì. Điều nà y có lẽ một phần do cách đánh giá còn nặng tÃnh kiểm tra khả năng nhớ kiến thức của SV hơn là việc hiểu, vận dụng kiến thức và o trong bà i là m”. N.H.T, năm nhất ngà nh công nghệ thông tin Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, cho biết việc kiểm tra đánh giá học phần chủ yếu và o cuối kỳ và theo kiểu là m bà i thi tự luận. Có những môn giảng viên giới hạn số chương để SV về học bà i nên chỉ cần học gọn kiến thức trong đó là có thể là m được bà i thi.
Tiến sĩ Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, nhìn nhận cách đánh giá kiến thức ở các trường hiện nay đôi khi xuất hiện nhiều tiêu cực và không phản ánh thực chất năng lực SV. Tiến sĩ Nghĩa tâm tư: “Nhiều môn thi không cho SV mở tà i liệu, khi đó SV bắt buộc học bà i và là m bà i thi theo kiểu học thuộc lòng. Còn việc đánh giá điểm rèn luyện cũng vẫn mang tÃnh hình thức và theo phong trà o”.
Học chỉ để lấy điểm
Tiến sĩ Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng Quản trị chiến lược Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, cho rằng việc hà nh chÃnh hóa thi cử, đánh giá SV theo mức độ thuộc bà i và khả năng nhớ khiến cho SV vui vì mình đạt điểm cao và buồn khi bị điểm thấp, chứ không chú trọng đến kiến thức thực sự thu nạp được. “Người dạy cứ dạy, người học thì cứ học theo đề cương hay bộ câu hỏi thi. Điều nà y khiến việc đà o tạo không đi và o thực chất, SV học đối phó, lấy điểm chứ không đáp ứng được yêu cầu của thực tế”, tiến sĩ Dũng khẳng định.
ChÃnh vì thế, ông Nguyễn Hà Tiên, giảng viên Khoa Cơ bản Trường ĐH Tà i chÃnh – Marketing, nhận định: “Cách kiểm tra nà y là một nguyên nhân dẫn đến lệch lạc về mục tiêu học tập của SV. Trong một công trình nghiên cứu khoa học của sinh viên ngà nh Xã hội học Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM khảo sát sinh viên một số trường ĐH ở TP.HCM, cho thấy có đến 60% SV đi học là để lấy điểm, số SV tới trường mà không quan tâm tới việc học là 10%. Còn SV thực học chỉ chiếm 30%”.
Cần gắn với yêu cầu xã hội, nhu cầu nhà tuyển dụng
Tiến sĩ Nguyễn Tiến Dũng cho rằng hiện nay các khâu xây dựng mục tiêu và nội dung đà o tạo, dạy, học và kiểm tra đánh giá tách biệt với yêu cầu của xã hội, nhu cầu nhà tuyển dụng. Giảng viên chỉ dạy theo kiểu hà nh chÃnh – tức là chỉ cần dạy đúng, dạy đủ theo đề cương chi tiết. Từ đó, ông Dũng cho rằng: “Kiểm tra đánh giá phải từ đòi hỏi thực tiễn nghề nghiệp sau nà y của người học chứ không phải đặt nặng điểm số để hoà n thà nh kế hoạch và để có thà nh tÃch. Do đó, phải đề cao tinh thần dạy thật, học thật và kiểm tra đánh giá thật”.
Về giải pháp căn cơ lâu dà i, tiến sĩ Nguyễn Đức Nghĩa lưu ý các trường cần bám sát thực hiện các tiêu chà về đảm bảo chất lượng, trong đó có yêu cầu về tỷ lệ SV/giảng viên. “Thực tế, nhiều trường tỷ lệ nà y lên tới 80 SV/giảng viên, có những lớp học lên tới gần 200 người thì việc đánh giá khách quan và hiệu quả là rất khó thực hiện. Chỉ có những lớp học nhỏ mới giúp việc dạy học không rơi và o tình trạng đọc chép, thi cử theo kiểu trả bà i học thuộc lòng và SV quên ngay kiến thức sau khi rời khỏi phòng thi”, tiến sĩ Nghĩa nhận định.
Thạc sĩ Phạm Thái Sơn cũng đề xuất: “Đánh giá SV cần được tiến hà nh nhiều đợt và bằng nhiều hình thức khác nhau. Không chỉ quá trình đánh giá, việc dạy học cũng cần thay đổi phương pháp để phù hợp với việc đánh giá nà y”.
à kiến
Lập hồ sơ học tập để đánh giá
“Thay vì kiểm tra kiến thức theo kiểu truyền thống, SV trường tôi được đánh giá xuyên suốt quá trình học tập thông qua hồ sơ học tập của riêng. Hồ sơ nà y là nơi SV thể hiện lại toà n bộ quá trình học tập từ khi bắt đầu đến lúc kết thúc môn học. Dựa và o đó, giảng viên có thể chấm điểm không chỉ kiến thức chuyên môn qua các bà i tập mà còn kiểm tra kỹ năng trình bà y, văn phong, sự chuyên cần, tÃnh sáng tạo… Với sinh viên các ngà nh kỹ thuật, việc đánh giá qua từng dự án với các sản phẩm cụ thể cũng là phương án hay”.
Tiến sĩ NGUYỄN BÃ HẢI (Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM)
Thay đổi từ 3 phÃa
“Giảng viên phải đổi mới phương pháp. Nên nghiên cứu các tình huống thực tế và giảng dạy theo chuyên đề. Về phÃa SV, cần phải nâng cao chủ động, ham đặt câu hỏi cho giảng viên, đặt đúng mục tiêu là học để lấy kiến thức ra đi là m, học cho chÃnh mình chứ không phải cho ai. Nhà trường nên tăng cường hình thức thi vấn đáp.
NGUYỄN HÀ TIÊN (Trường ĐH Tà i chÃnh – Marketing)
Phụ thuộc và o câu hỏi thi
“Với các hình thức đánh giá như thi viết, muốn phản ánh chÃnh xác năng lực của SV phụ thuộc và o năng lực của giảng viên trong việc ra đề. Thay vì bắt SV nêu định nghĩa, khái niệm thì yêu cầu phân tÃch, bình luận, đối chiếu và vận dụng để giải quyết một vấn đề của thực tế. Như vậy, SV buộc phải học để hiểu chứ không học vẹt”.
Tiến sĩ PHAN NGỌC MINH (Trưởng phòng Đà o tạo Trường ĐH Ngân hà ng TP.HCM)
Mỹ Quyên – Hà Ãnh
Cần thay đổi cách kiểm tra, đánh giá sinh viên
Đăng nhận xét