Trong cuộc sống, chúng ta có nhiều lãnh vực giao tiếp với xã hội như những lãnh vực thuộc Công việc và Tình cảm. Công việc nội bộ gồm có: người giúp việc nhà, những nhân viên xây dựng, sửa chữa nhà, sửa chữa các máy móc trang thiết bị vật dụng trong nhà v.v…
Công việc xã hội gồm có : nhân viên thuộc quyền hoặc/ và cấp trên trong tổ chức, những người cùng làm chung trong tổ chức hay khách hàng, các đối tác giao dịch, thương mãi.
Lãnh vực tình cảm gồm : Những người ngoài xã hội mình muốn kết thân để chuẩn bị kết nạp vào gia đình như Người Yêu. Những quan hệ tình cảm khác ngoài xã hội như cha (hoặc mẹ, anh, chị, em) nuôi hay kết nghĩa, bạn …
Chúng ta đề cập đến lãnh vực công việc trước.
CÔNG VIỆC NỘI BỘ
Tuyển Người Giúp Việc Trong một bộ phim Nhật Bản cùng tên, Oshin là người phụ nữ nghèo khó đi giúp việc nhà cho người khác khi còn trẻ. Oshin là người nghị lực và có chí phấn đấu, sau một thời gian giúp việc nhà cho người khác, bà đã dành dụm được một số vốn tự kinh doanh buôn bán. Sự cần mẫn siêng năng và khôn ngoan khiến Oshin trở thành bà chủ lớn khi tuổi về chiều. Nội dung bộ phim có mục đích ca ngợi những người bất hạnh lớn lên trong hoàn cảnh khó nghèo. Họ là những người từng làm công việc ở dưới đáy xã hội nhưng nếu có ý chí nghị lực họ vẫn có thể vươn lên thành giai cấp chủ…
Oshin nổi tiếng đến nỗi ở Việt nam người ta đặt luôn nó thành cái “nickname” chung cho những người đi giúp việc, nhưng với ngụ ý diễu cợt cái tánh “đỏng đảnh, chãnh chẹ” của các bà, các chị đi giúp việc nhà.
Khi nền kinh tế nước ta bước vào thời đại công nghiệp, các xí nghiệp, nhà máy, cơ xưởng nở rộ nhiều nơi, thu hút một lượng lớn thành phần lao động phổ thông, số lượng người giúp việc trở nên khan hiếm, nên cùng với sự leo thang của tiền công thuê mướn, “Chất Oshin” (chảnh) của các em, các chị, các các cô, các bà cũng leo thang theo. Ngày nay nhiều dịch vụ Oshin cao cấp đã biến Oshin thành một đẳng cấp khác trong xã hội, chức năng của họ vừa là người làm việc nhà, vừa có thể là bạn tâm tình của chủ, hoặc kiêm luôn chức …người yêu và gì gì nữa, tuỳ theo yêu cầu của chủ. Tương ứng với yêu cầu phục vụ, giá thuê mướn họ cũng …cao ngất ngưởng. Với một Oshin đẳng cấp như thế, chúng ta phải gọi là “Quý Cô Oshin” và việc “Kính Thưa Oshin” (như tên của một bộ phim truyền hình nhiều tập ) là chuyện rất…bình thường .
Trở lại vấn đề tuyển chọn một Oshin truyền thống (có nghĩa là làm công việc nhà thuần tuý) các bạn sẽ gặp những tình huống như sau : Hoặc họ là người đã quen biết với bạn từ trước, hoặc họ là người được giới thiệu qua một trung gian khác như : báo chí, bạn bè, các cơ sở dịch vụ giới thiệu người…thì bạn có những cách tuyển chọn khác nhau
· Nếu là người bạn đã từng quen biết thì việc phỏng vấn tuyển chọn không thành vấn đề nữa vì bạn đã biết họ là ai, họ như thế nào và bạn có thể chọn họ hay không.
· Nếu ở trường hợp thứ hai, bạn cần có cuộc gặp gỡ sơ giao với đối tượng trước khi quyết định có “tiến tới” hay không. Sau khi bạn đã biết đôi nét sơ bộ về đối tượng, ví dụ như tuổi tác, tình trạng hôn nhân, nơi ở, nơi sinh trưởng v.v…và giá cả thoả thuận . Cuộc phỏng vấn có thể xảy ra chớp nhoáng trên điện thoại, chủ yếu là bạn hỏi thêm một số chi tiết về nhân thân hoặc cũng có thể bạn thông báo về tình trạng gia đình bạn, mô tả sơ lược công việc của Oshin v.v…Nhưng nếu trong buổi “ban đầu …gay cấn” ấy, mà Oshin phỏng vấn ngược lại một số câu hỏi như :
- Nhà rộng bao nhiêu ? có lầu không, mấy lầu ?
- Có máy giặt không ?
- Có phòng riêng cho Oshin không ? có TV giải trí không ?
- Tối mấy giờ đi ngủ, sáng thức dậy mấy giờ
….
Những câu hỏi như thế đại loại chủ yếu xoay quanh quyền lợi của Oshin như thế có thể xẩy ra. Sau buổi nói chuyện, có thể Oshin… lắc đầu từ chối bạn, nhưng ngay cả khi Oshin gật đầu, bạn cũng chớ dại gật đầu theo. Đây là loại Oshin lười biếng, ham hưởng thụ, ngây ngô đến nỗi (hoặc chảnh đến nỗi) không cần dấu diếm cá tính của mình. Nếu bạn “rước” “Quý cô nương” này về nhà thì nhiều nguy cơ bạn phải …kính thưa, kính gửi, kính trình, hoặc nhiều nguy cơ bạn phải trố mắt nhìn cảnh Oshin dằn mâm sáng chén khi cô ta bực bội
Tuổi tác Oshin là vấn đề quan trọng cần lưu ý. Tuổi tác con người liên quan đến sức khoẻ, tính khí và nhu cầu sinh hoạt của con người. Người trẻ tuổi có nhiều ưu thế về sức khoẻ hơn người lớn tuổi nhưng họ cũng có nhiều nhu cầu giao tiếp xã hội hơn .
Nói chung, khi phỏng vấn một người giúp việc cho bạn, ngoài những câu hỏi về nhân thân thông thường, bạn cần nhìn hình tướng diện mạo người này để đoán…tương lai. Nếu cô ấy “sạch sẽ tươm tất” quá, móng tay móng chân sơn phết xanh đỏ, quần áo hợp thời trang, điện thoại di động kè kè, nhất là lại khéo mồm khéo miệng, không chừng cô ấy chủ trương “mồm miệng đỡ chân tay” hay có khi cô ấy cũng sẵn sàng “bầu bạn” với ông chủ hay với “thiếu gia” khi bà chủ vắng nhà !
Chấp nhận “mời” một người về giúp việc cho mình, ngoài những lời phỏng vấn suông để biết một số chi tiết bề …nổi của người ấy, bạn cần có năng lực nhìn người đoán tính để xem họ có hợp với công việc mình giao phó và với gia cảnh của mình hay không. Đây là việc không nên xem nhẹ vì An Cư mới Lạc Nghiệp, mà cửa nhà của bạn có an ổn hay không tuỳ thuộc một phần vào người giúp việc. Thời gian bạn có mặt ở nhà càng hiếm hoi vai trò của Oshin trong nhà bạn càng quan trọng. Có lẽ việc “phỏng vấn” Oshin là điều bạn nên làm thường xuyên để biết rằng khi đã trụ vững trong nhà bạn liệu lúc nào bạn cần giữ cô ấy và lúc nào bạn cần tiễn cô ấy lên đường.
Tùy theo yêu cầu của bạn, bạn hãy chọn lựa cho mình một người giúp việc nhà phù hợp. Tuy nhiên, điều kiện tiêu chuẩn để chọn lọc, bạn nên lưu ý những điều tối quan trọng như sau :
1. Tính tình thật thà trung thực
Trên đây là những điểm thuận lợi để trở thành người giúp việc tốt. Bạn có thể đánh giá được hạnh kiểm, đạo đức của họ sau khoảng 7 hay 10 ngày thử việc. Giả sử khả năng của họ còn hạn chế, yếu kém trong công việc, bạn có thể hướng dẫn, đào tạo để họ trở thành người hoàn thiện hơn. Trong trường hợp ngược lại, bạn có một người làm giỏi giang lanh lợi,nhưng lại không đáp ứng được những tiêu chuẩn đạo đức; bạn không nên nhận họ. Nếu không, khi phải chia tay với họ, bạn sẽ nhận được một bài học sống, do những rắc rối, thiệt thòi hay phiền muộn mà họ gây ra cho bạn. Để một người giúp việc toàn tâm toàn ý giúp đỡ bạn, ngoài vấn đề lương bổng mà họ hài lòng, bạn còn nên đối xử “không phân biệt” , thực sự quan tâm và yêu thương họ, cho họ cái tình cảm nồng ấm của người trong gia đình và cái cảm giác là họ đang ở trong nhà của chính mình. Đó là những điều bạn nên nhớ, nếu muốn có được một người giúp việc tốt và trung thành .
CHỌN CÁC DỊCH VỤ THÔNG THƯỜNG
Trong sinh hoạt hàng ngày, chúng ta cần biết bao nhiêu dịch vụ trong cuộc sống : Nào là chợ búa, mua sắm, nào là sử dụng các dịch vụ y tế, du lịch, thẩm mỹ v.v…Chúng ta có hai tiêu chuẩn để lựa chọn :
1. Tiêu chuẩn chất lượng của dịch vụ
2. Tiêu chuẩn nhân sự phục vụ.
Trong hầu hết các trường hợp, nhân sự phục vụ quyết định phần lớn chất lượng phục vụ.
Để chọn được một dịch vụ tốt, chúng ta phải lưu ý rằng : Liệu họ có coi khách hàng là Thượng Đế hay không. Điều này được thể hiện qua cách phục vụ của họ :
@ Khách hàng có được tiếp đón, ân cần, lịch sự và đáp ứng mọi yêu cầu hợp lý của họ hay không
@ Khách hàng có thể tin tưởng vào những lời cam kết của dịch vụ đưa ra hay không
@ Khi khách hàng thay đổi ý kiến, hoặc có ý kiến không đồng thuận với nhân viên phục vụ, liệu khách hàng có phải nhận lại ngôn ngữ, thái độ tiêu cực của nhân viên phục vụ khiến họ cảm thấy bị tổn thương, bị bức xúc hay bất mãn không
@ Khách hàng có được tiếp tục quan tâm sau khi họ đã trả tiền cho dịch vụ hay không
Nếu ở vai trò khách hàng hay vai trò người phục vụ, chúng ta có thể thấy hài lòng hoặc làm hài lòng với những câu trả lời cho các điểm đã nêu, thì đó là dịch vụ tốt có thể tin tưởng và lựa chọn. Đó là yêu cầu chung nhất cho tất cả các ngành nghề phục vụ trong xã hội mà chúng ta thường giao tiếp
Đỗ Ngọc Thanh (còn nữa)
Kỹ năng phỏng vấn và tuyển trọn
Đăng nhận xét